Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Posts Tagged ‘Μικρή επικαιρότητα’

Το παραμυθάκι που ακολουθεί το κατέγραψε στις αρχές της δεκαετίας του ’80 ο Γ. Δρέττας σ’ ένα χωριό κοντά στην Αριδαία, στην τοπική (σλαβομακεδόνικη) διάλεκτο: G. Drettas, “Questions de vampirisme”, Etudes rurales 97-98 (1985), σελ. 215· το βρήκα μεταφρασμένο από την Αριάδνη Γερούκη, «Οι μεταφυσικοί φόβοι και η διαχείρισή τους: αφορισμένοι – βρυκόλακες», στο Σ. Ασδραχάς επιμ., Οι συλλογικοί φόβοι στην Ιστορία, Αθήνα: ΕΙΕ 2000, σελ. 29-30.

ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΦΟΒΟΤΑΝ

Ένα νεαρό αγόρι, που είχε πατέρα και μητέρα, δεν γνώριζε το φόβο. Συζήτησε με τη μητέρα του και αποφάσισε να ταξιδέψει. Η μητέρα δεν ξέρει τι να του δώσει να φάει και του βάζει, σαν προμήθεια για το ταξίδι, ένα περιστέρι μέσα σ’ ένα ξύλινο κουτί. Το αγόρι φεύγει και φτάνει το βράδυ σ’ ένα χωριό. Βλέπει ότι όλοι οι κάτοικοι φεύγουν τρέχοντας. Σταματάει τον παπά στο δρόμο και τον ρωτάει. Αυτός του λέει ότι κάθε βράδυ, το χωριό γεμίζει βρυκόλακες. Το άφοβο αγόρι αποφασίζει να μείνει. Ο παπάς του δίνει το ωμοφόρι του και τα κλειδιά του σπιτιού του και του λέει να φάει ό,τι θέλει. Το αγόρι εγκαταστάθηκε στο σπίτι του παπά και βάζει να ψήσει μια κότα.

Οι βρυκόλακες έρχονται, προσπαθούν να τον τρομάξουν πετώντας του διάφορα κομμάτια από ανθρώπινο σώμα: ένα χέρι, ένα κεφάλι. Αυτός, ενοχλημένος, γυρνάει και αρπάζει με το ωμοφόριο τον αρχηγό των βρυκολάκων: τότε αυτοί φοβούνται. Και τότε ο νεαρός κάνει μαζί τους μια συμφωνία: θ’ απελευθερώσει τον αρχηγό τους, αλλά αυτοί δεν θα ξαναπατήσουν στο χωριό. Οι χωρικοί τον γεμίζουν δώρα και το αγόρι ξαναφεύγει. Μόλις ξεκινάει, το περιστέρι κουνιέται μέσα στο κουτί. Το αγόρι ξαφνικά τινάζεται με τρόμο: έτσι έμαθε το φόβο.

Read Full Post »

Αυτό το Πάσχα μου φάνηκε σαν κανείς να μην περίμενε Ανάσταση. Από τον φθινοπωρινό καιρό, μέχρι την ασυνάρτητη επαρχία που έβαλε μέχρι και κασέτα στον Επιτάφιο με παιδική χορωδία να άδει το Αι γενεαί πάσαι.

*

Κατεβαίνοντας στο μετρό, οι αφίσες σου δίνουν την εντύπωση πως είσαι σε κανένα Λονδίνο ή Παρίσι: δώστου ισπανικά μπαλέτα, Μοτσαρτίστες, εκθέσεις. Παλιότερα η εντύπωση αυτή χανόταν μόλις ανέβαινες ξανά στο δρόμο, λες και μια μυστηριώδης αντιστροφή είχε φέρει τον παράδεισο στο υπόγειο και την κόλαση στους ουρανούς. Τώρα, αρκεί να ρίξεις μια ματιά γύρω σου για να εμπεδώσεις την αντίθεση: ο κόσμος είναι, αν μη τι άλλο, αγριεμένος.

*

Στο λεωφορείο, μια γριά εμφανώς άπορη και πιθανότατα άστεγη μονολογεί δυνατά εν είδει κηρύγματος. Παλιά, πολύ παλιά, όταν ακόμα ο Ηλεκτρικός είχε γκρίζα βαγόνια (και κάποια ξύλινα), κάπου κάπου έμπαινε ένας μπάρμπας με χαρτοφύλακα στη μασχάλη, καλησπέριζε ευγενέστατα την ομήγυρη και άρχιζε το κήρυγμα για τις αμαρτίες μας, που πάμε κατά διαβόλου, «με την ατομική ενέργεια, και με την πυρηνική ενέργεια» (αυτό το εν δια δυοίν το θυμάμαι πολύ καλά). Τώρα η γριά καταφέρεται κατά των μεταναστών, που τους φέρνουν επίτηδες, που τρώνε τη σειρά στα συσσίτια, που είναι μέρος καταχθόνιου σχεδίου. Οι στριμωγμένοι επιβάτες σιωπούν, αλλά ο κόμπος στο στομάχι σε προειδοποιεί ότι μπορεί να μιλήσουν, και δεν ξέρεις τι θα σου φανεί χειρότερο: να συμφωνήσουν, ή να κοροϊδέψουν την τρελή φτωχή. Μια μέρα πριν φύγω από την Αθήνα έβλεπα για πρώτη φορά το Αυγό του φιδιού του Μπέργκμαν: η εικόνα του σχεδόν υπνωτισμένου πλήθους τη νύχτα που με γυμνά χέρια διαμελίζει ένα νεκρό άλογο και πουλάει το κρέας είναι βέβαια μακριά, για κάποιο λόγο όμως φαντάζει κοντινή πια.

*

Και μέσα σ’ όλα, η είδηση των ημερών είναι ο πρόσφατος (πρόσφατος;) θάνατος του Μπιν Λάντεν. Πόσο ξεπερασμένη ακούγεται όμως, πόσο όλα ακούγονται ξεπερασμένα εν τω γεννάσθαι πια. Τον τελευταίο καιρό η ιστορία τρέχει πιο γρήγορα απ’ ό,τι προλαβαίνουν οι άνθρωποι, ακόμα και οι ισχυρότεροι. Συνέπεια, η μνήμη να είναι εξαιρετικά κοντή: ποιος θυμάται τι λεγόταν πριν ένα μήνα για τη Λιβύη, ποιος θυμάται για την Πορτογαλία ξέρω γω.

*

Χάρη σε μια ακόμα συζήτηση για τους Ατενίστας μπήκα στην πρίζα να βρω την πατρότητα της περίφημης φράσης η αισθητική είναι η ηθική του μέλλοντος. Στο ελληνικό γκουγκλ, η φράση αποδίδεται στο Γκόρκι, στο Νίτσε, σε «κάποιον», μια φορά στον Γκόρκι και το Νίτσε (sic). Στο αγγλικό (ethics is the aesthetics of the future), ο Γκόρκι επιζεί, ο Νίτσε εξαφανίζεται, εμφανίζεται δε ο Γκοντάρ, αλλά και ο  Ένγκελς και ο Λένιν (και τα δύο δια χειρός Λώρι Άντερσον παρακαλώ). Μύλος δηλαδή. Στο περί Γκοντάρ λινκ μου άρεσε η φράση του Ελβετού ότι «μπορείς να διαλέξεις την ηθική ή την αισθητική, αλλά όποια από τις δυο και να διαλέξεις θα βρεις την άλλη στο τέλος του δρόμου».

*

Και όμως, παρ’ όλα αυτά, προσωπική ευφορία. Αυτό για να μην ανησυχείτε που εξαφανίζομαι.

Read Full Post »

Από επιστολή της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ από τη Μάλαγα, 25 Απριλίου 1960:

Είδα για πρώτη μου φορά τις τελετές της Μεγάλης Εβδομάδος στη Σεβίλλη (…) Συλλογίστηκα ότι για μια φορά βλέπαμε να εξωτερικεύεται και να εξαίρεται μες στη μέση του δρόμου η τραγική πραγματικότητα που τα πάντα στις μέρες μας συνωμοτούν για να μας κρύβουν: ο πόνος, η μοναξιά, ο θάνατος, η θυσία, η καταδίκη του Δικαίου.

Συλλογίστηκα επίσης ότι για μια φορά τα σώματα ασφαλείας (κατά την λιτανεία της Αγίας Ταφής, το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου) ακολουθούσαν την πομπή ενός θανατοποινίτη, αναγνωρίζοντας έτσι πως διέπραξαν ένα σφάλμα, έστω πριν από δύο χιλιάδες χρόνια. Δεν έδειχναν όμως να το υποπτεύονται.

(Μαργκερίτ Γιουρσενάρ, Γράμματα σε φίλους και όχι μόνο, μετάφρ. Τερέζα Σ. Παναγιώτου, Αθήνα 2004, σελ. 170)

Σημ.: Το ποστ αυτό ανεβαίνει με αυτόματο πιλότο, ίσως αργήσω να απαντήσω στα όποια σχόλια. Άντε, καλή ανάσταση!

Read Full Post »

Ίσως θυμάστε, ή ξέρετε, ή έχετε καταλάβει, ότι ο Δύτης δεν έχει πολύ καλές σχέσεις ούτε με το θέατρο, ούτε με τη ζωγραφική. Με το μεν θέατρο, έχει ένα θέμα με τη «μη φυσικότητα» που σχεδόν αναγκαστικά κυριαρχεί· για την ακρίβεια, όταν του αρέσει το κείμενο δεν του πολυαρέσει η παράσταση (στην περίπτωση μάλιστα του Κλήρου του μεσημεριού, του Κλωντέλ, αρνείται δια βίου να τη δει), ενώ όταν του αρέσει η παράσταση κάτι δεν του πάει καλά με το κείμενο. Με τη ζωγραφική πάλι, εντάξει, κάτι ξέρει, αλλά εκείνο που είναι πραγματικά του γούστου του είναι οι ανατολίτικες μικρογραφίες, άντε και το κινεζοϊαπωνέζικο στυλ. Με άλλες τέχνες (χορό ή γλυπτική ξέρω γω) ο Δύτης μας τα πάει ακόμα χειρότερα: είναι άνθρωπος της μουσικής, της λογοτεχνίας και του σινεμά, όπως θα έχετε διαπιστώσει.

Γιατί αυτή η εισαγωγή (περί εισαγωγής πρόκειται); Διότι θα ακολουθήσει διαφήμιση θεάτρου και ζωγραφικής. Αν είστε λοιπόν στην Αθήνα, (περισσότερα…)

Read Full Post »

Σχεδόν τυχαία (μέσω buzz) έπεσα σ’ αυτό το βιντεάκι: εν ολίγοις, και παρά τις απειλές μέσω φέισμπουκ ή άλλων μέσων, η μόνη -ευτυχώς- ακροδεξιά επίθεση στο Athens Gay Pride του Σαββάτου (δείτε π.χ. την ενδιαφέρουσα κουβέντα στης Κρότκαγια) ήταν, βλέπω, η γνωστή κυρία Λουκά, που με την κλασική εικονίτσα στο χέρι δείχνει να επανακάμπτει από τη μάλλον ατυχή για τα πιστεύω της παρέκκλιση των τελευταίων χρόνων (χρόνων; μηνών; τώρα θα σας γελάσω). Ως εδώ καλά, και ευτυχώς να λέμε που δεν ξεμύτισαν τα καθαρματάκια όπως απειλούσαν.

Τη θυμάμαι τη Λουκά σε κείνες τις μεγάλες διαδηλώσεις στην επίσκεψη Κλίντον (το 2000 ή κάπου εκεί γύρω), τότε που όλοι έλεγαν «μην εκθέσουμε τη χώρα» -και για την ώρα δεν θα ακολουθήσω τις σκέψεις που μου έρχονται σχετικά- και αν δεν κάνω λάθος, τότε που δοκιμάστηκαν καινούριες παρτίδες δακρυγόνων σαφώς πιο αποτελεσματικών. Λοιπόν, θυμάμαι μέσα στο ανελέητο κυνηγητό από Σύνταγμα μέχρι Κουμουνδούρου τη Λουκά να βαδίζει ανάποδα -όλοι τρέχαμε προς τα πίσω, εκείνη προχωρούσε μπροστά, μες στον καπνό των δακρυγόνων, με την εικονίτσα στο χέρι.

Αυτό που θέλω να πω, είναι το εξής: όποτε τυχαίνω σε τέτοιες φάσεις νιώθω μια αμηχανία. Μελαγχολία μου προκαλεί το θέαμα και όχι γέλιο. Ακόμα, αν θέλετε, και ένα είδος σεβασμού: χωρίς την τρέλα της Λουκά, ποιος από όλους μας θα πήγαινε να κάνει προπαγάνδα μέσα σε μια συγκέντρωση χρυσαυγιτών, ξερω γώ (έστω και υπό το φόβο του χλευασμού, μόνο, χωρίς την απειλή σωματικής βίας); Αυτό που βλέπω στο εν λόγω βίντεο, κόσμο να γελάει και να χλευάζει μια μισοπάλαβη γυναίκα, με τρομάζει.

Όχι τίποτε άλλο, είναι και που έτσι ο κόσμος αυτός αναπαράγει ακριβώς τις συμπεριφορές που κατακρίνει, εδώ που τα λέμε. Η επικαιρότητα, σ’ αυτό το θέμα, είναι αδυσώπητη: όποιος υφίσταται την ταπείνωση της εξουσίας, τείνει φαίνεται να κάνει τα ίδια όταν αποκτήσει τη δύναμη -αυτό που ο Ελίας Κανέττι αποκαλούσε, σε μια πιο συγχρονική εκδοχή, το αγκάθι της διαταγής (πρέπει να το βγάλεις από πάνω σου, διατάζοντας κάποιον άλλο). Και σαν τον Πρίμο Λέβι αναρωτιέμαι, αν αυτό είναι ο άνθρωπος.

Read Full Post »

Οι παλιοί στο μπλογκ ίσως θυμάστε τους Κυνοκέφαλους, ένα «ποιητικό φανζίν» που βγάζαμε μια παρέα στο Ιστορικό-Αρχαιολογικό Θεσσαλονίκης την τόσο μακρινή τώρα δεκαετία του ’90. Ορίστε λοιπόν! το πρώτο τεύχος, 1993, δραχμές 100, εδώ (σε συνεργασία με το Γρηγόρη)· θα ακολουθήσουν και τα άλλα δύο. Να δούμε, θα εμφανιστεί κανένας αναγνώστης από τα παλιά; Αναρωτιέμαι.

Αξίζει τον κόπο να βάλω και άλλη μια διαφήμιση (αντιγράφω από εδώ): Περισσότεροι από 30 Ελληνες εικαστικοί εξερευνούν με χαρακτηριστικά έργα ο καθένας τη διαδικασία της γραφής στην ομαδική έκθεση με τίτλο «Εν-γραφή», που εγκαινιάζεται την Τετάρτη 3 Φεβρουαρίου στην Ελληνοαμερικανική Ενωση. (…) Συμμετέχουν οι: Δ. Αγραφιώτης, Κατερίνα Αποστολίδου, Αθ. Αργιανάς, Ν. Βαλαωρίτης, Βέττα Νανά, Πέννυ Γκέκα, Ειρήνη Γκόνου, Στ. Ζέρβας, Γ. Ζιώγας, Δ. Ζουρούδης, Τίνα Καραγεώργη, Ελένη Καραγιάννη, Ζωή Κεραμέα, Γ. Μπουρνιάς, Κ. Ξενάκης, Γ. Ξένος, Βάνα Ξένου, Δ. Ξόνογλου, Μαρία Οικονομοπούλου, Ελενα Παπαδημητρίου, Γ. Παπαδόπουλος, Μαγδαληνή Παπανικολοπούλου, Νίκος -Γαβριήλ Πεντζίκης, Δ. Σκουρογιάννης, Μ. Σπηλιόπουλος, Γ. Τσεριώνης, Λίνα Φανουράκη, Φ. Φέξης, Εφη Χαλυβοπούλου, Ερση Χατζηαργυρού, Χρύσα, Γ. Ψυχοπαίδης. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης, έως 9 Μαρτίου, θα πραγματοποιηθούν παράλληλες εκδηλώσεις, όπως διαλέξεις για τη γραφολογία, τη χρήση της γραφής στην ιστορία της τέχνης, εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μαθητές αλλά και θεατρική παράσταση.

Θα μου πείτε, τι μ’ έπιασε και διαφημίζω εκθέσεις; Ε, συμμετέχει ο φίλος μου ο Δημήτρης ο Σκουρογιάννης. Μπορείτε να δείτε (λεπτομέρεια από) έργο του εδώ:

Να πάτε, λέω!

Read Full Post »

Θέλω να αφιερώσω αυτή την είδηση (και εδώ στα αγγλικά, πληρέστερη και με φωτογραφία), για την ανακάλυψη των υπολειμμάτων του μυθικού Ελντοράντο στον Αμαζόνιο με τη βοήθεια του Google Earth, στον αγαπητό Elias. Ξέρω ότι θα του αρέσει· έχει ακόμα και ταγματάρχη Φώσετ. Το κάνω για υστερόβουλους λόγους: θέλω να επιστρέψει στο διαδίκτυο, από όπου εξαφανίστηκε αφήνοντας μόνον ένα μυστηριώδη αποχαιρετισμό.

Οι νέες φωτογραφίες από δορυφόρους αποκαλύπτουν την ύπαρξη 200 τεράστιων αναχωμάτων στην άνω λεκάνη του Αμαζονίου, κοντά στα σύνορα με τη Βολιβία (…) Τα αναχώματα αυτά (…) αποτελούν γεωμετρικά σχήματα, κύκλους, τετράγωνα και άλλα σχήματα τα οποία συνθέτουν ένα περίπλοκο δίκτυο από δρόμους, γέφυρες και κτίσματα που πολλά από αυτά κατασκευάστηκαν σύμφωνα με τους αρχαιολόγους από το 200μ.χ. ενώ άλλα από το 1283 μ.Χ. Ανάμεσα στα κτίσματα, που υποστηρίζεται ότι χρησιμοποιούνταν ως οχυρωματικά έργα, κατοικίες ή ακόμα χώροι τελετουργιών υπάρχει και μια μητρόπολη, στην οποία πιστεύεται πως κατοικούσαν μέχρι και εξήντα χιλιάδες άνθρωποι. Σύμφωνα με τους επιστήμονες που χαρτογράφησαν μέχρι στιγμής το ένα δέκατο της περιοχής, μέσα στη ζούγκλα πρέπει να υπάρχουν επιπλέον διακόσιες χιλιάδες κατασκευές ενώ η εκτιμώμενη έκταση που απλώνονταν οι διάφοροι πολιτισμοί υπολογίζεται στα 250 χιλιόμετρα.

Read Full Post »

« Newer Posts - Older Posts »