Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Φεβρουαρίου 2012

Είπα να μαζέψω εδώ μερικά σχόλια που σκόρπισα αυτές τις μέρες από δω κι από κει, προφορικά ή γραπτά, έτσι για να βρίσκονται. Μάζευε κι ας είν’ και ρώγες, λένε, ένα ακόμα χρήσιμο ρητό για τις μέρες που έρχονται.

Για μια ακόμα φορά υποστήκαμε μια ακόμα σωτηρία, λοιπόν. Πάνω που είχα αρχίσει να αποθηκεύω λάδι για να το ανταλλάζω με αλεύρι τις δύσκολες μέρες, όπως προειδοποιούσε ο Προβόπουλος. Τουλάχιστον η αστυνομία θα εξακολουθεί να έχει καύσιμα -όσο για χημικά, δεν το συζητώ. (Και πάντως, κάποιοι ήδη μετράν τρεισήμισυ μήνες απλήρωτοι, από επιλογή. Φταίει αυτή η καταραμένη ανατολίτικη έλλειψη ορθολογισμού, ή ίσως η περιβόητη παπάντζα της μεταπολίτευσης).

Υπάρχει μια κάποια ειρωνεία στο γεγονός ότι διαβάζουμε για την «ελληνική σοβιετία» από τους ίδιους ανθρώπους που στηρίζουν την προϊούσα πρωηνανατολικογερμανοποίηση της Ελλάδας. Κάποτε, να μου το θυμηθείτε, η Διαμαντοπούλου θα γίνει Μπαρόζο στη θέση του Μπαρόζο, και ίσως οι φτωχότατοι πλέον Κοζανίτες να είναι τότε τόσο περήφανοι όσο οι, ξέρω γω, Λειψιώτες για τη Μέρκελ.

Εγώ δεν ήμουν Αθήνα οπότε δυσκολεύομαι να εκφέρω άποψη για τα της περασμένης Κυριακής -αλλά έχω εκεί επιτόπιους πράκτορες που εμπιστεύομαι (ένα, δύο). Μου έκανε πάντως εντύπωση μια παρατήρηση ρεπόρτερ στο Μέγκα, ότι δεν μιλάμε για δεκάδες αλλά για εκατοντάδες “κουκουλοφόρους” (τι λέξη κι αυτή), την οποία βιάστηκαν να θάψουν δημοσιογράφοι όπως ο Τσίμας που έχουν μείνει κάποια χρόνια πίσω. Αυτές τις μέρες (και τον επόμενο καιρό, νομίζω) δεν μπορούμε να μιλάμε πια τόσο εύκολα για «πλήθος που θέλει να διαδηλώσει ειρηνικά». Αυτή η απλή παρατήρηση πρέπει να εκληφθεί ως τέτοια, χωρίς ηθικές συνεπαγωγές μια και κάηκε η γούνα μου πρόσφατα: λέω μόνο πως, αυτή είναι η κατάσταση. Οι άνθρωποι γύρω δεν είναι πια δυσαρεστημένοι· είναι θυμωμένοι, για τον απλό λόγο ότι αρχίζουν (αρχίζουμε) πια να μην έχουν τον παραμικρό έλεγχο στις ζωές τους. (Δύτη, ξεχνάς ότι θα έχουμε εκλογές σε -κάτσε να θυμηθώ- τέσσερις μέρες, νομίζω. Αν συμφωνήσει δηλαδή ο Σόιμπλε και (φαντάσου) ο Μόντι). Το πρόβλημα είναι πως ο θυμός δεν φτάνει. Ταξικό πόλεμο έχουμε, και θυμάμαι εκείνη τη διαφήμιση δεν ξέρω ποιας εταιρείας για την Χ που έκανε κάτι χρήσιμο· κάποιος είχε συμπληρώσει με μαρκαδόρο: οργάνωσε σωματείο στη δουλειά της.

Σκεφτόμουν επίσης (αλλά αυτό είναι κάπως άσχετο) ότι πάρα πολλοί από όσους θρηνούσαν αυτές τις μέρες για τα ιστορικά κτίρια δεν έβγαζαν κιχ όταν άλλα παρόμοια κατεδαφίζονταν ή μισοκατεδαφίζονταν για να χτιστούν βωβά και άλλα μεγαθήρια. Αυτά, ως επί το πλείστον, στις λεγόμενες μέρες της ευμάρειας, βέβαια. Όταν χτίζαμε τους νέους Παρθενώνες, αν θυμάστε.

Advertisements

Read Full Post »

Τι δουλειά έχει ένας Δύτης σαν κι εμένα, με τις ανατολίτικες επιρροές του, με τον καπιταλισμό του ύστερου 19ου αιώνα; Ε, καμία δουλειά, αλλά δεν μπορεί ν’ αγιάσει. Διαβάζω τελευταία κάπου για την αδυναμία ορισμού της εκμετάλλευσης, για τη σχετικότητα της ηθικής (σε αντίθεση με τις οικονομικές παραμέτρους που δεν είναι, λέει, διόλου σχετικές), διαβάζω διάφορα που τον φέρνουν στο μυαλό μου. Ο παροντικός καθρέφτης, πρέπει να πω, είναι κάπως ξεγυμνωμένος. Η πολλή επιστήμη δεν τον αφήνει καν να κρατάει τα προσχήματα, και έτσι στη θέση του παλιού καλού αποικιοκρατισμού βλέπει κανείς έναν μεταμοντέρνο σχετικισμό, ας τον πούμε έτσι: δεν εκμεταλλεύεται κανείς τους Κινέζους εργάτες, διότι αυτοί μπορεί να θέλουν να δουλεύουν δεκάξι ώρες για να βγάλουν κανά φράγκο, και ποιος είσαι συ που θα επιβάλεις τα ευρωπαϊκά σου οχτάωρα, για παράδειγμα. Να λοιπόν αυτή η δεύτερη ακμή της, ας πούμε, καπιταλιστικής νοοτροπίας -μόνο που την πρώτη ακμή την εξύμνησε ένας Κίπλινγκ ή (έστω) ένας Βερν, ενώ αυτή, άντε να έχει να παρουσιάσει μια Άιν Ραντ, παναγία μου. Ας μη φλυαρήσω όμως άλλο, όλα αυτά είναι προσχήματα για να σας δείξω το υλικό που σκάναρα στην τελευταία μου επίσκεψη στας Αθήνας.

Πουθενά αλλού δεν ήταν τόσο φανερή η αυτοεικόνα του ακμάζοντος αστικού πολιτισμού όσο στις Διεθνείς Εκθέσεις του. Ξεκινώντας από τα μέσα του 19ου αιώνα στο Λονδίνο, μια ολόκληρη σειρά εκθέσεων πρόβαλε εκείνο που τότε θεωρούνταν κορυφή του πολιτισμού: την τεχνολογία, ένα, και την πολιτισμική ανωτερότητα, δύο. Από όλο αυτό το νταβαντούρι έχουν μείνει λίγα πράγματα, όπως ο πύργος του Άιφελ ή τα βραβεία που διαβάζει κανείς στο μπουκάλι της Χάινεκεν ή τη σοκολάτα υγείας Παυλίδη. Ή αυτή την επετειακή, μνημειώδη έκδοση που κάπως έπεσε στα χέρια μου:

Ναι, η έκθεση του Παρισιού του 1889 -ένα θαύμα του πολιτισμού (χαζέψτε κι εδώ). Χτιζόταν επί χρόνια, από σίδερο κι ατσάλι, τα υλικά του μέλλοντος (προσέξτε ωστόσο ότι η έκδοση απαξιεί να χρησιμοποιήσει τη φωτογραφία, αντ’ αυτής βλέπουμε λεπτομερείς γκραβούρες), σε έκταση σχεδόν ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου,με δικό της τραινάκι, που πήγαινε τους ευτυχείς περιπατητές πέρα-δώθε από τον πύργο ως το παλάτι των μηχανών, την αποθέωση της προόδου:

Η έκδοση που ξεφύλλισα, προσέξτε, έχει πλήρη στοιχεία για όλες τις μηχανές που χρησιμοποιήθηκαν, χωρίς να παραλείπει τα στοιχεία των εργοστασίων που παρήγαν αυτά τα θαύματα της τεχνικής. Όχι μόνο αυτό, καταγράφει με κάθε λεπτομέρεια πόσες λάμπες τοποθετήθηκαν, τι αποχετευτικά έργα κατασκευάστηκαν,  ακόμα-ακόμα και τις πατέντες που οι ευφυείς μηχανικοί κατοχύρωσαν για να συμβάλουν στο υπέροχο θέαμα.  Εντάξει, δεν ήταν όλα τόσο τέλεια: η προηγούμενη έκθεση, διαβάζω, είχε έλλειμμα στον απολογισμό της· όχι όμως η συγκεκριμένη, ίσως γιατί τελικά και παρά τις εξαγγελίες αποφασίστηκε να χρησιμοποιηθεί στις κατασκευές σίδερο κι όχι ατσάλι, καθώς το πρώτο στοίχιζε το εν τρίτο του δεύτερου (και σε λιγότερο χρόνο). Ωστόσο δείτε με τι λεπτομέρεια σχεδιάστηκε ο πύργος του Άιφελ (στην έκδοση αναφέρεται συνήθως ως «Πύργος των 300 μέτρων»), δείτε με τι χαρά ανεβαίνει να τον καμαρώσει η κυρία με το ομπρελίνο.

Εμένα που έχω ανθρωπιστική παιδεία, πάλι, ακόμα μεγαλύτερη εντύπωση μου έκαναν τα σπιτάκια όπου παρουσιαζόταν η ιστορία της κατοίκησης, λέει. Παρατηρείστε τα ομπρελίνα και τα καπέλα γύρω από σπιτάκια ασσυριακού ή ελληνικού τύπου, αν και στο τελευταίο δεν έκαναν καν τον κόπο να βάλουν μια επιγραφή με κάποιο τέλος πάντων νόημα:

Και φυσικά από τη Γαλλία που κρατούσε πλέον ολόκληρη σχεδόν τη Βόρεια και Δυτική Αφρική δεν θα μπορούσε να λείπει το «νέγρικο χωριό» με τετρακόσιους ιθαγενείς. Συνηθισμένη ατραξιόν στην αποικιακή Ευρώπη (εδώ μια ανάλυση στα γαλλικά), από την οποία ωστόσο δεν βρήκα τίποτα στην έκδοσή μου. Μόνον ένα εντυπωσιακό άγαλμα, το οποίο ωστόσο ήταν καλλιτεχνικό και όχι, πώς να το πούμε, εθνολογικό έκθεμα:

Προσέξτε ότι ο γορίλας αρπάζει γυναίκα και όχι, ας πούμε, κυνηγό όπως στις μεταγενέστερες ταινίες του Ταρζάν (ή δικαστή όπως στο γνωστό τραγούδι του Μπρασένς).

Κάποιοι άλλοι γορίλες, πάντως, είχαν ήδη εκτελεστεί μαζικά λίγο πριν από μια προηγούμενη Έκθεση (πρωτοφανούς μεγέθους), σχεδόν είκοσι χρόνια νωρίτερα:

 

Read Full Post »