Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for 2 Μαΐου 2009

Ίσως η γενιά μου να ήταν η τελευταία που πρόλαβε παραστάσεις Καραγκιόζη σε καφενεία, έστω και της επαρχίας (θυμάμαι μια τέτοια στην Πλατάνα της Εύβοιας, μάλλον στο τέλος της δεκαετίας του ’70). Βλέπω τελευταία (με χαρά) ότι ο κάποτε περιφρονημένος αστικός λαϊκός προπολεμικός πολιτισμός, για να το πω έτσι, που γνώρισε διάφορες περιόδους διωγμού αλλά και συρμού από τότε, ξανάρχεται για άλλη μια φορά στη μόδα. Τα «Νέα» ετοιμάζουν λεύκωμα για τον Σπαθάρη (τον Ευγένιο, γιατί τον Σωτήρη δεν βλέπω να τον θυμάται κανείς) και τον Καραγκιόζη, μια άλλη εφημερίδα δίνει (για πολλοστή φορά) σιντί με τα «Απαγορευμένα ρεμπέτικα». Εντάξει, αυτό το τελευταίο δεν το πολυπιάνω, λες και έχει σημασία να ακούς μόνο τα «Πέριξ» ή τον «Συνάχη» και όχι την «Κλωστηρού» ή τα «Μπλε παράθυρα», αλλά καταλαβαίνω γιατί ό,τι απαγορευμένο (έστω και προ αμνημονεύτων δεκαετιών) πουλάει περισσότερο κάπου-κάπου. Περιμένω τη στιγμή που θα ξαναεκδοθεί η συναρπαστική Αυτοβιογραφία του Μάρκου Βαμβακάρη, και ο κόσμος θα τη διαβάζει αντί να μαθαίνει για τη ζωή του από τον Σκαμπαρδώνη, όπως είχε επανεκδοθεί η αυτοβιογραφία του Σπαθάρη (δεν είμαι σίγουρος αν υπάρχει ακόμα στο εμπόριο, όμως). Ξέρω ότι είναι αρκετά πιο εύκολο να βρεις κομπανία με ρεμπέτικα σε κάποιο μαγαζί, σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία, κι αυτό επίσης με ενθουσιάζει. Αυτό που δεν ξέρω, είναι πόσο όλο αυτό το ευπρόσδεκτο κοινό ξέρει τι ακριβώς ξέρουμε για αυτά τα θέματα, ή επαναπαύεται σε προφορικές μαρτυρίες και ανέλεγκτες διαπιστώσεις για την ιστορία και την προϊστορία αυτής της παράδοσης. Θα μου πείτε, και τι σε πειράζει; Δεν με πειράζει, αλλά πάλι, ε, ιστορικός είμαι, και όταν άρχισα να αναρωτιέμαι για κάποια σχετικά, κατάλαβα πόσο μεγάλα κενά πληροφόρησης έχουμε.

Για παράδειγμα, τι ξέρουμε για το ρεμπέτικο πριν από το ’22; Από ποια κανάλια ήρθε η ορολογία του κωνσταντινοπολίτικου υπόκοσμου στην Αθήνα του 1900 ή του ’10, ή ακόμα πιο πριν (και πότε ακριβώς); Πώς εξηγείται το ενδιαφέρον γεγονός ότι η ελληνική αργκό είναι κυρίως τούρκικη, ενώ μια σύντομη περιήγηση σε ένα καλό τουρκικό λεξικό δείχνει ότι η τουρκική αργκό (της Πόλης, ε;) είναι κυρίως ελληνική; [προφανώς, για να μην καταλαβαίνουν οι αστυνόμοι]. Τι συνέβαινε την ίδια εποχή στην Πάτρα, ή στο Ηράκλειο, ή στα Γιάννινα; Τι μουσική άκουγε το εβραϊκό περιθώριο στη Σαλονίκη; Γιατί κανείς ρεμπετολόγος (απ’όσο μπορώ να σκεφτώ τώρα) δεν μπήκε στον κόπο να ψάξει παλιές εφημερίδες; Γιατί ο πολύς κόσμος νομίζει ακόμα ότι η πρώτη επαφή των Αθηναίων με τον αμανέ ήρθε μαζί με τους πρόσφυγες;

(περισσότερα…)

Read Full Post »