Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for 19 Μαρτίου 2009

Πριν από καμιά δεκαπενταριά χρόνια (αν θυμάμαι καλά, 1993-95), φοιτητής στη Θεσσαλονίκη, βγάζαμε ένα, ας πούμε, «ποιητικό φανζίν» με την ονομασία «Οι Κυνοκέφαλοι». Το τι απέγινε εκείνη η παρέα λίγο-πολύ το ξέρω· ο φίλος μου ο Γρηγόρης μάλιστα ονόμασε έτσι το δικό του ιστολόγιο (http://kynokefaloi.blogspot.com/). Όσο για μένα, ακόμα κρατώ στο σπίτι μου ένα αντίγραφο εικόνας από το Βυζαντινό Μουσείο με τον άγιο Χριστόφορο τον κυνοκέφαλο (ο οποίος έχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία: στο συναξάρι, πρόκειται κανονικά για έναν κυνοκέφαλο βάρβαρο που αιχμαλωτίστηκε από τους Ρωμαίους, έγινε χριστιανός και μαρτύρησε. Ο μεταγενέστερος συναξαριστής (θυμάμαι καλά ότι πρόκειται για τον Νικόδημο τον Αγιορείτη;), σε μια εποχή πια χωρίς τέτοια τέρατα στις άκρες της οικουμένης, θεώρησε χρέος του να σημειώσει ότι, στην πραγματικότητα, ο άγιος μας ήταν πολύ άσχημος, και μόνον κάποιοι αμαθείς αγιογράφοι τον παριστάνουν με κεφάλι σκύλου…). Τώρα, ανεβάζω αυτό το ποστ με την εντελώς αβάσιμη ελπίδα να βρεθεί κάποιος από τους τότε αναγνώστες…

Ξανακοιτάζω εκείνα τα τρία τεύχη και βλέπω ότι για το είδος της δεν ήταν άσχημη προσπάθεια. Κάναμε κολάζ από κείμενα χτυπημένα σε γραφομηχανή, ενίοτε και χειρόγραφα, μαζί με εικονογράφηση, κυρίως από κόμικς (Μέμπιους θυμάμαι, Καζά, Μανάρα -κατά τύχη, όλα αυτά τα άλμπουμ τα έχασα στην πορεία). Πρέπει να πω ότι τα δικά μου κείμενα, για τα οποία ήμουν τότε -μεταξύ μας- πολύ περήφανος, δεν μου αρέσουν πια και τόσο. Μου φαίνονται αρκετά επηρμένα και ψεύτικα, πέρα από ένα ή δύο, που ίσως ανεβάσω εδώ κάποτε. Αλλά το σύνολο έχει κάτι το συγκινητικό.

Είπα λοιπόν να γκουγκλάρω τη λέξη «Κυνοκέφαλοι», και ανακάλυψα ότι κατέχει περίοπτη θέση στη μυθολογία των παρανοϊκών, για την οποία μιλάω σε παλιότερο (χτεσινό δηλαδή!) ποστ, τις «θεωρίες συνωμοσίας». Κι όχι μόνον αυτό· συνδυάζεται με τον περίφημο χάρτη του Πιρί Ρέις (διότι ο άνθρωπος, όπως κάθε αξιοπρεπής χαρτογράφος της εποχής του, έβαλε κυνοκέφαλους και σκιάποδες στην άκρη του κόσμου). Αν είχα από παλιά το χόμπι με τους παρανοϊκούς, θα είχα κάνει (ίσως) θαύματα· τώρα, αρκούμαι να σημειώσω τη σύμπτωση.

Παρεμπιπτόντως, αν ενδιαφέρεται κανείς να ψάξει τη σχετική μυθολογία του μεσαίωνα, μπορεί (πέρα από τον Μπαουντολίνο του Έκο, στον οποίο ο σταρ συγγραφέας ευτυχώς ξεχνά τη λογοτεχνία αξιώσεων και αφήνεται στο κέφι του) να δει Τα ταξίδια του Μάντεβιλ, ένα αγγλικό ψευτοταξιδιωτικό κείμενο του 13ου αιώνα (νομίζω), που εκδόθηκε και στα ελληνικά πριν από λίγα χρόνια (με μια απαίσια γραμματοσειρά, αλλά τέλος πάντων). Ίσως να ανεβάσω κάποιο ιδιαίτερα απολαυστικό κομμάτι κάποτε (πάλι ίσως, πάλι κάποτε).

Read Full Post »

Δύο αποσπάσματα από μια ιστορία της περσικής λογοτεχνίας (A. J. Arberry, Classical Persian Literature, Λονδίνο 1958, σελ. 364 και 393-94):

… Παρεμπιπτόντως όμως, πρέπει καταρχάς να θυμόμαστε ότι τα λεγόμενα Απομνημονεύματα και Διδαχές του Τιμούρ [Ταμερλάνου], τα οποία για καιρό θεωρούσαμε πως πρωτογράφτηκαν (σε τουρκικά τσαγατάι) από την πένα του αυτοκράτορα, έχουν πλέον αναγνωριστεί ως πλαστογραφίες, όπως και πράγματι είναι. Γιατί τι να πει κανείς, λόγου χάριν, για μια αυτοβιογραφία που καταλήγει ως εξής: «Τη νύχτα της 17ης του μήνα Σαμπάν, φωνάζοντας το όνομα του Θεού έχασα τις αισθήσεις μου, και παρέδωσα την αγνή ψυχή μου στον Παντοδύναμο και Πανάγιο Δημιουργό»;

 

[απόσπασμα από τον Κήπο της αγνότητας, παγκόσμια ιστορία σε εφτά τόμους γραμμένη από τον Μοχάμμεντ γιο Χαβάντ Σαχ γιου Μαχμούτ από τη Χεράτη, γνωστότερο ως Μιρ Χαντ (1433-1498). Περιγράφεται ο θάνατος του Αλέξανδρου (εδώ με το περσικό [Ισκεντέρ] και το αραβικό [Ζου’λ-καρνέιν, Δίκερως] όνομά του:]

Οι αστρολόγοι είχαν αναγγείλει, βάσει της ημερομηνίας και ώρας γέννησης του Ισκεντέρ, ότι όταν θα πλησίαζε ο θάνατος του ηγεμόνα η γη από κάτω του θα γινόταν σίδερο, και ο ουρανός από πάνω του χρυσάφι. Τώρα, όταν ο Ζου’λ-Καρνέιν είχε πια ξεκουραστεί από το να κατακτά βασίλεια, άρχισε να προετοιμάζεται για την επιστροφή του στη χώρα της Ιωνίας (Γιουνάν): στην περιοχή του Κουμς, και όντας μακριά από το στρατό του, τον έπιασε μια μεγάλη αιμορραγία· ένας από τους ευγενείς έσπευσε να απλώσει την πανοπλία του κάτω από το σώμα [του Αλέξανδρου], και για να τον προφυλάξει από τη ζέστη σήκωσε τη χρυσή ασπίδα του ανάμεσα σε κείνον [τον Αλέξανδρο] και τον ήλιο. Βλέποντας αυτά ο Ισκεντέρ είπε: «Ορίστε η γη από σίδερο και ο ουρανός από χρυσάφι, που πρόβλεψαν οι αστρολόγοι ως οιωνό του θανάτου μου· ώστε η ζωή μου φτάνει στο τέλος της».

Read Full Post »