Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Μαρτίου 2009

Ίσως ξέρετε ότι το τελευταίο «Ποπ και Ροκ» κυκλοφορεί με αφιέρωμα στη Λένα Πλάτωνος. Ως γνωστός γκρινιάρης, περίμενα να βρω κάτι για να γκρινιάξω, αντίθετα όμως με μια πρώτη ματιά μου φάνηκε πολύ καλό. Τα κείμενα είναι καλά· το σιντί, με δεκαπέντε κομμάτια, είναι σαν επιλογή μάλλον επιτυχημένο. Εντάξει, λείπει Το σπάσιμο των πάγων και το Μη μου τους κύκλους τάραττε, αυτό όμως οφείλεται σε θέματα κοπιράιτ· από την άλλη, καθένας έχει τις προσωπικές του προτιμήσεις, οπότε δεν έχει νόημα να πω ότι θα ήθελα π.χ. να υπάρχει και το «Πάμε μια βόλτα στο σούπερ-μάρκετ» από το Σαμποτάζ ή το «Μπλε» από τις Μάσκες ηλίου, καταντά γεροντική γκρίνια πια. Η δε συνέντευξη περιέχει για μένα μια προσωπική δικαίωση, καθώς επιβεβαιώνει την αμοιβαία εκτίμηση της Πλάτωνος και του Σαββόπουλου. Νυν απολύοις…

Από την αρχή ήθελα να γράψω κάτι για την Πλάτωνος. Σε ένα παλιότερο ποστ είχα συγκρίνει τον τρόπο που στιχουργεί -κυρίως στους δίσκους της δεκαετίας του ’80, αλλά και μετά, και στις Αναπνοές π.χ.- με εκείνον του Μιχάλη Σιγανίδη· και οι δύο διακρίνονται για τη μεγαλοφυία στη χρήση των λέξεων, με διαφορετικό τρόπο βέβαια. Η αλήθεια είναι ότι το νήμα που διακρίνω ξεκινά ήδη από τους στίχους της Κριεζή στο Σαμποτάζ, στη συνέχεια όμως η Πλάτωνος το εξελίσσει σε ιλιγγιώδη ύψη. Οι λέξεις ακολουθούν η μία την άλλη με παρηχήσεις, ασύνδετες φαινομενικά ρίμες, αλλαγές γραμμάτων, αλλά κυρίως συνειρμικές αλυσίδες, και όμως ποτέ δεν δίνουν την εντύπωση του χωρίς νόημα εξεζητημένου (όπως συχνά π.χ. η Νικολακοπούλου):

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Διάλογος στο λεωφορείο μεταξύ φοιτητών, πίσω μου:

Εκείνη αρ. 1: -Στο Βόλο μια φορά, είχε μια ομίχλη άλλο πράμα. Στην παραλία ήταν σα να ‘βλεπες να ανεβαίνει από τη θάλασσα μια γλίτσα.

Εκείνη αρ. 2: -Μια γκλίτσα;

Ο άλλος: -Ναι, κι όποιος την έπαιρνε γινόταν αρχιτσέλιγκας.

Read Full Post »

Κάποτε σου φαινόταν φυσικό να ανάψεις ένα τσιγάρο περιμένοντας το τραίνο στη Βικτώρια, τώρα σου φαίνεται φυσικό να προλάβεις να το τελειώσεις στο δρόμο, πριν κατέβεις στον υπόγειο. Πόσο γρήγορα προσαρμοζόμαστε, πόσο τέλεια, πόσο εύκολοι είμαστε τελικά.

Τι φυλή είναι αυτή που κατεβαίνει και ανεβαίνει στη Νερατζιώτισσα για το Μωλλ (δες κι εδώ). Όχι τα ξασμένα μαλλιά, τα γυαλιά-μύγα, οι φανερές ώρες μπροστά στον καθρέφτη· όσο το πόσο φυσικό τους έρχεται το ότι «πάνε Μωλλ» (πώς το γράφουν άραγε; μάλλον Mall). Εγώ ντρέπομαι να πατήσω το πόδι μου εκεί, μου φαίνεται ότι θα υπάκουα σε κάποια προσταγή που πλανάται και ότι όποιους θα έβλεπα εκεί, θα έπρεπε να κάνω πως δεν τους έβλεπα.

Αυτό όμως μ’αρέσει στην Αθήνα· μια-δυο στάσεις λεωφορείου παρακάτω, άλλος κόσμος.

Read Full Post »

Όσοι έχετε παιδιά ή ανίψια ίσως ξέρετε ότι τα πράγματα έχουν δυσκολέψει αρκετά. Η προπαίδεια (που εγώ τη θυμάμαι στην Τρίτη ή Τετάρτη Δημοτικού) έχει στριμωχτεί στην Δευτέρα, και μάλιστα φτάνει πια μέχρι το 11 ή το 12.

Εγώ: Εμείς στην ηλικία σου μαθαίναμε μόνο μέχρι το 10.

Η κόρη μου (8 χρονών): Μπαμπά, ξέρεις, από τότε που πήγαινες εσύ δημοτικό, ο άνθρωπος έφτιαξε εργοστάσια, έκανε πολιτισμό, προχώρησε και στην προπαίδεια.

Read Full Post »

Από το ξεκίνημα τούτου δω του μπλογκ είχα υπόψη μου να βάλω μερικά ποιήματα του φίλου μου του Σταμάτη Πολενάκη. Είναι από τις συλλογές «Το χέρι του χρόνου» (Όμβρος, 2002) και «Τα γαλάζια άλογα του Φραντς Μαρκ» (Οδός Πανός, 2006)· την τελευταία («Νοτρ Νταμ», Οδός Πανός, 2008) δεν την έχω τώρα πρόχειρη. Ούτε στο σχολείο μ’ άρεσε να αναλύω ποιήματα, ούτε και τώρα, οπότε δεν θα προσθέσω κανένα σχόλιο. Μόνο ότι μου αρέσουν πολύ. Να’ σαι καλά, Σταμάτη!

 

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ

Χιόνι – βορείως του κόσμου

διασχίζαμε

αλύγιστες χιλιετίες στριμωγμένοι

στα βαγόνια

*

ΑΦΗΓΗΣΙΣ ΠΕΡΙΗΓΗΤΟΥ

Δια πυρός και σιδήρου

στη Βεγγάλη

ούτε ίχνος τίγρεων

*

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Ο τίτλος είναι από ένα διήγημα του αγαπημένου μου Κίπλινγκ, αλλά το διήγημα δεν έχει σχέση με αυτό που θέλω να πω. Σημαίνει περίπου «κακομεταχειρισμένη αυγή «. Αυτό που θέλω να πω είναι το εξής:

 Το WordPress σου δείχνει στον πίνακα ελέγχου τις πιο πρόσφατες αναρτήσεις στα μπλογκ του. Έτσι έπεσα πάνω σε ένα μπλογκ του οποίου το ακριβές όνομα δεν θυμάμαι· κάτι σαν «Έλληνας πατριώτης», στα ελληνικά ή στα αγγλικά (!), δεν είμαι σίγουρος, κατόπιν το σκέπασαν άλλα, πιο πρόσφατα ποστ. Ο τίτλος της ανάρτησης ήταν: «ΓΝΩΡΙΖΑΤΕΟΤΙΟΙΑΡΧΑΙΟΙΠΡΟΓΟΝΟΙΜΑΣΓΡΑΦΑΝΚΕΦΑΛΑΙΑΚΑΙΧΩΡΙΣΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ;». Από την κλασική περιέργεια του μπλόγκερ το επισκέφθηκα, και όντως, όπως περίμενα, επαναλάμβανε την ίδια πρόταση πιο αναλυτικά (και με μικρά, και με διαστήματα), προσθέτοντας την κλασική ιδέα (που μου θυμίζει έντονα το Μαύρο Βιβλίο του Παμούκ) ότι αυτό καταπολεμά τη δυσλεξία, τη βραδύνοια, ίσως δε και τον καρκίνο. Ωραία· όποιος γυρίζει το ίντερνετ τα βλέπει συχνά αυτά, και η πρώτη αντίδραση είναι «άντε πάλι, κάθε πικραμένος».

Ωστόσο: κοιτάζω στην πάνω δεξιά γωνία το λεγόμενο «αμπάουτ μι», και κάτι με σταματά. Δεν θυμάμαι ακριβώς πώς πήγαινε, αλλά ήταν κάπως έτσι (θα προσπαθήσω να διατηρήσω από μνήμης τη στίξη, και το νόημα):

 «Γεια σας! Είμαι 17 χρονών, κάπου στη βόρεια Ελλάδα! Αποφάσισα να φτιάξω κι εγώ ένα μπλογκ, ελπίζω να σας αρέσει!»

-ή κάτι τέτοιο-

και η επόμενη ανάρτηση: περιγράφει ένα παιδί που ενδιαφέρεται για την ιστορία και τους αρχαίους, αλλά δεν βρίσκει ανταπόκριση στους συμμαθητές του που βρίσκουν χρήσιμες μόνο τις θετικές επιστήμες. Κάπως έτσι.

Τι κάνεις σ’ αυτή την περίπτωση; Τι σκέφτεσαι; Μπορεί να κάνω λάθος· μπορεί να με παρέσυραν τα θαυμαστικά του παιδιού, μπορεί η ηλικία του, δεν ξέρω -ένιωσα τον πειρασμό να του γράψω ένα σχόλιο, του στυλ αν θέλει να ακούσει κάποιον δύο δεκαετίες μεγαλύτερο, να το ψάξει λίγο καλύτερα, κρίμα τόσος ενθουσιασμός να πάει στον Λιακό και στον Στυλιανίδη, μπορεί να διαβάσει κάτι άλλο, κάτι ακόμα και μη ελληνικό, μπορεί… μπορεί… Γνώρισα τέτοια παιδιά, στο στρατό· θυμάμαι ένα παιδί, πάλι από τη βόρεια Ελλάδα (κάτι έχει και το τραβάει αυτό το μέρος) που ήταν βέβαιος ότι ο Αριστοτέλης είχε πάρει τις γνώσεις του από τους εξωγήινους. Γελάτε; Ξαναδιαβάστε το «αμπάουτ μι», σκεφτείτε αυτό το παιδάκι των 17 χρονών που μόνο του, όπως φαίνεται, παλεύει να μάθει κάτι επειδή το θέλει, ενάντια σε ό,τι ενδιαφέρει την παρέα του που μάλλον θα ασχολείται αποκλειστικά με τον μπάοκ. Προσέξτε -και πάλι- τα θαυμαστικά· λένε πολλά. Δείχνουν την ηλικία, δείχνουν την αφέλεια, δείχνουν τον ενθουσιασμό. Ο φίλος μου (έτσι τον νιώθω) θα μπλέξει νομοτελειακά με τους παρανοϊκούς του «ελληνοκεντρισμού»· πιθανόν να καταλήξει ένα φασιστάκι, πιθανόν να καταλήξει ένας ελληναράς χωρίς ενδιαφέροντα, πιθανόν ο,τιδήποτε. Αλλά δείτε την αυγή, κακομεταχειρισμένη· σκεφτείτε τι δυνατότητες έχει, αυτή τη στιγμή.

Μετανιώνω πικρά που το άφησα να περάσει, αυτό το ποστ του, χωρίς να δοκιμάσω έστω να του πω τη γνώμη μου. Ο «Έλληνας πατριώτης» ίσως να μην άλλαζε γνώμη· μου φαίνεται ότι θα με άκουγε με ευγένεια (αυτό το φαντάζομαι από τη χρήση των θαυμαστικών), μάλλον χωρίς να πεισθεί. Στο διήγημα του Κίπλινγκ, πρόκειται για έναν νέο με λογοτεχνικές φιλοδοξίες και μεγάλες υποσχέσεις, που χαραμίζει τη ζωή του για να εκδικηθεί κάποιον επηρμένο συνάδελφό του· στην περίπτωση που περιγράφω, η αυγή -θέλω να πιστεύω- κρατά ακόμα τις υποσχέσεις της. Αχ, 17χρονε της βόρειας Ελλάδας, αχ, Έλληνα πατριώτη, αχ, εφηβεία που δεν ξέρεις που πηγαίνεις. Σου εύχομαι κάθε καλό, και χαλάλι -τελικά- αν πιστεύεις ότι γράφοντας κεφαλαία και χωρίς διαστήματα θα καταφέρεις οτιδήποτε. Αρκεί να κρατήσεις τα θαυμαστικά.

Read Full Post »

Σήμερα το οθωμανικό αναγνωστικό προσφέρει ένα μικρό διήγημα, γραμμένο στα τέλη του 17ου ή στις αρχές του 18ου αιώνα, από ένα χειρόγραφο που σήμερα βρίσκεται στο Λέιντεν. Η παραπομπή είναι: Edith Gülçin Ambros και Jan Schmidt, «A Cossack Adopted by the Forty Saints: An Original Ottoman Story in the Leiden University Library», στο E. Kermeli και O. Özel (επιμ.), The Ottoman Empire: Myths, Realities and ‘Black Holes’. Contributions in Honour of Colin Imber (Κων/πολη 2006), σελ. 297-324. Οι «Σαράντα» είναι οι αμπντάλ, ο πέμπτος βαθμός της ιεραρχικής τάξης των αγίων του σουφισμού, οι οποίοι, άγνωστοι στους πολλούς, συμμετέχουν με την επιρροή τους στη διατήρηση της τάξης του σύμπαντος.

*

Όταν ταξίδευα, το έτος 1108 [1696/7], τα χρόνια που συνοδεύαμε τον αείμνηστο σουλτάνο Μουσταφά, γιο του σουλτάνου Μεχμέτ, που τώρα κατοικεί στους ουρανούς και εδρεύει στον παράδεισο -τον ίδιο χρόνο που ένα απομεσήμερο και ενώ όλοι ξεκουράζονταν αμέριμνοι ο αρχιστράτηγος του Γερμανού αυτοκράτορα Σάκσα [μάλλον ο Φρήντριχ Άουγκουστ φον Ζάξεν] επιτέθηκε στον σουλτανικό στρατό κοντά στον ποταμό Γενινεχίρ, δίπλα στην Τιμισοάρα· εκείνες τις μέρες (…) είχα ευχάριστες συζητήσεις με ένα ψηλό άντρα που ενέπνεε το φόβο (…)

Γύρισε προς το μέρος μου και είπε, «Ρώτα με για παράξενα γεγονότα και συναρπαστικά μυστικά. Η συζήτηση απαιτεί να αποκαλύψουμε πολλά κρυμμένα μυστικά ο ένας στον άλλο.

Η αλήθεια είναι ότι ήμαστε ένα συνοριακό σώμα, δηλαδή ζούμε στα σύνορα του Εστεργκόν. Ο κανόνας εκεί είναι πως δυο φορές το χρόνο, μια φορά την άνοιξη και μια το φθινόπωρο, ένας νεαρός ευγενής μπαίνει επικεφαλής θαρραλέων νέων και κάνουν επιδρομές. (Εξάλλου, αυτή είναι και η συνήθεια των απίστων). (…) Οι πολεμιστές της πίστης παίρνουν κάθε φορά αιχμαλώτους -κάποτε δέκα, κάποτε δεκαπέντε, άλλοτε ακόμα και είκοσι άθλιους απίστους. Κάποιοι από μας γίνονται μάρτυρες της πίστης, μερικές φορές κάποιοι αιχμαλωτίζονται από τους άπιστους. Μεταξύ μας υπάρχει λοιπόν ο κανόνας, πως ως λύτρα παίρνουμε πίσω όσους δικούς μας αιχμαλωτίζονται επιστρέφοντας τους δικούς τους αιχμαλώτους. Αυτή η αρχή ισχύει σε όλα τα σύνορα. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Older Posts »