…ενός αθέατου Δεκέμβρη

Είπα να αποφύγω να μιλήσω για τον περσινό Δεκέμβρη. Διάβασα αρκετά που γράφτηκαν πρόσφατα, και πολλά με εκφράζουν σε μεγάλο βαθμό, ενώ άλλα μου φάνηκαν για πέταμα. Κυρίως εκνευρίστηκα από μια προσέγγιση που βρίσκω κυρίαρχη στα ΜΜΕ (και όχι τόσο στα μπλογκ) και που εστιάζει στην αποτελεσματικότητα της αστυνομίας, λες και ό,τι συνέβη πέρσυ περιορίζεται σε κάποια άνοδο της παραβατικότητας. Λες και δεν είχαμε ένα φαινόμενο ιστορικό μπροστά στα μάτια μας (ή, άλλοι, μπροστά στους ίδιους), κάτι που δεν μπορεί να ερμηνευτεί ούτε με πρακτορολογίες, ούτε με ψυχολογικά τερτίπια, ούτε με στρατιωτικού τύπου ανάλυση. Όπως θα θυμάστε πρόσφατα ξαναδιάβαζα τον Τολστόι, που λέει ότι τα ιστορικά γεγονότα είναι αποτέλεσμα του αθροίσματος χιλιάδων βουλήσεων και κινήσεων οι οποίες δεν μπορούν να αναχθούν σε ατομικές αποφάσεις: από τις δεκάδες διαταγές, εφαρμόζονται μόνον εκείνες που είναι δυνατόν να εφαρμοστούν, και αντίστοιχα η κίνηση χιλιάδων ατόμων δεν μπορεί να αναχθεί σε πολιτικές επιλογές ενός, δύο ή δεκαπέντε προσωπικοτήτων. Δυστυχώς, οι χειρότερες αναλύσεις που διάβασα φέτος, οι πιο ανιστόρητες, να το πω έτσι, ανήκουν σε ιστορικούς.

Για το Δεκέμβρη διακατέχομαι από ένα είδος αμηχανίας, που το είχα εξαρχής

επέτειος

Το ποίημα είναι του φίλου μου του Σταμάτη Πολενάκη, από εδώ. Άλλα ποιήματα του Σταμάτη, εδώ.

  

Δεκαπέντε ετών, νεκρός

Ξέρω ότι έφθασα αργά όπως αργά φθάνουμε πάντα στον τόπο του δράματος αν και

ταξιδεύουμε γεμάτοι αγωνία μέρες και νύχτες αδιάκοπα διασχίζοντας χιονισμένες εκτάσεις

ξέροντας ότι η έγκαιρη άφιξή μας θα μπορούσε ίσως να αποτρέψει μια καταστροφή και όμως

χιλιάδες εμπόδια μεσολαβούν και σκοτεινά βουνά υψώνονται απροσπέλαστα έτσι ώστε όταν

Πόλεμος, ειρήνη, Λεβ και Φιοντόρ

Τρίτη, νομίζω, φορά στη ζωή μου ξανάπιασα το Πόλεμος και Ειρήνη του Τολστόι. Η πρώτη φορά ήταν στην πρώτη Λυκείου, και μου άφησε κυρίως τα παρένθετα δοκίμια περί της κινητήριας δύναμης της ιστορίας (όχι τα πρόσωπα, ούτε καν οι αποφάσεις, μόνον άπειρες θελήσεις και συνιστώσες που συγκλίνουν σε αποτέλεσμα· χρόνια μπροστά από την εποχή του, αλλά αυτό είναι θέμα για άλλο ποστ). Η δεύτερη ήταν σε ένα δεκαπενθήμερο διακοπών πάνε τώρα δέκα χρόνια, και μου άφησε το βύθισμα, μετά από πολύ καιρό, σε ένα μεγάλο μυθιστόρημα. Πριν από τέσσερα χρόνια, πάλι σε διακοπές, ξεκίνησα ανόρεχτα την Άννα Καρένινα (ή μάλλον, Καριένινα)· και τότε κατάλαβα πραγματικά πόσο μεγάλος συγγραφέας είναι ο Τολστόι. Διάβαζα λοιπόν τώρα ξανά τις ιστορίες αυτών των αριστοκρατών της παλιάς Ρωσίας, του σοφού-άσοφου γίγαντα Πιερ, της καημένης της Σόνιας, του λίγο αντιπαθητικού Νικολάι Ροστόφ, και έμενα ξανά άφωνος μπροστά στην τόση ψυχολογική διεισδυτικότητα (που δεν έχει, ας πούμε, ο σύγχρονός του Ουγκώ).

Ξέρω ότι θα στενοχωρήσω πολλούς λέγοντας ότι ο Τολστόι, τώρα, μου φαίνεται ίσως μεγαλύτερος συγγραφέας από τον Ντοστογέφσκι. Τρομάζω λίγο που το γράφω, και δεν είμαι και τόσο σίγουρος, αλλά θα προσπαθήσω να εξηγηθώ:

La voix humaine, και άλλαι επιστημονικαί ειδήσεις

Διαβάζω εδώ ότι Βρετανοί ερευνητές υποστηρίζουν πως ανακάλυψαν την ιδανική ανθρώπινη φωνή. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, λέει,το μυστικό για την τέλεια φωνή είναι να συνδυάζονται ο τόνος, η ταχύτητα, η συχνότητα, οι λέξεις ανά λεπτό και η μελωδία της φωνής. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα για την ιδανική φωνή δεν θα πρέπει να ξεπερνιούνται οι 164 λέξεις το λεπτό και να υπάρχει παύση 0,48 δευτερολέπτων μεταξύ των προτάσεων. Η ιδανική φωνή πρέπει επίσης να συνδυάζεται με θετικά χαρακτηριστικά προς τους ακροατές όπως η αυτοπεποίθηση και η εμπιστοσύνη.

Αγόρασα κι εγώ λοιπόν ένα χρονόμετρο ακριβείας και έχω αρχίσει εξάσκηση. Για την ώρα φτάνω στις 250 λέξεις το λεπτό (πάντα μου έλεγαν ότι μιλάω γρήγορα), και ενίοτε καταφέρνω το μισό δευτερόλεπτο μεταξύ των προτάσεων. Μετά θα πάω για πρωθυπουργός.

.

Αν αυτό το νέο με διασκέδασε και μου ενεργοποίησε τις μύχιες φιλοδοξίες μου, αυτό όμως, για το πώς οι σκέψεις μας μπορούν να γίνουν βίντεο, με ανησύχησε κάπως. Αν και θα ήθελα να δω την Θεσσαλονίκη των ονείρων μου, που περιέγραψα πριν από λίγο καιρό, θα προτιμούσα να την ανασύρω από τη μνήμη μου έτσι μπερδεμένη όπως την είδα.

.

Αλλάζω κλίμα και ανασύρω μια είδηση που είχα σημειώσει πάει τώρα κάποιος καιρός και που μου φάνηκε συναρπαστική: για υπόγεια πυρκαγιά έχετε ξανακούσει; Ορίστε.

Και τελειώνω με μια διαφήμιση: ακριβώς δίπλα, στην κορυφή της στήλης δεξιά, μπορείτε να εγγραφείτε στο μπλογκ και να κερδίσετε την εμπιστοσύνη μας… εεε, δωρεάν παράδοση των νέων αναρτήσεων στο ημέηλ της επιλογής σας.

Γιατί μπλογκάρουμε

Γράφει ο Τολστόι (Πόλεμος και ειρήνη, Όγδοο μέρος, Ι· μετάφρ. Κοραλία Μακρή):

Πότε-πότε αναθυμιόταν κάτι που τούχαν διηγηθεί για τους στρατιώτες, που όταν λέει βρίσκονται στον πόλεμο, κάτω απ’  τις σφαίρες, προφυλαγμένοι κάπου και δεν έχουν τι να κάνουν, για να ξεφύγουν πιο εύκολα απ’ τη σκέψη του κινδύνου, προσπαθούν με κάθε τρόπο να βρουν κάποια απασχόληση που να τραβάει όλη τους την προσοχή. Και τότε του φαινόταν πως όλοι οι άνθρωποι είταν σαν κι αυτούς τους στρατιώτες και προσπαθούσαν με κάθε τρόπο ν’ αποσπάσουν την προσοχή τους απ’ τη ζωή, άλλος με τη φιλοδοξία, άλλος με τα χαρτιά, άλλος με τ’ άλογα, άλλος με την πολιτική, άλλος με το κυνήγι, άλλος με το κρασί, άλλος με τη διοίκηση του κράτους.

-Δεν υπάρχει τίποτα, μήτε ασήμαντο, μήτε σημαντικό. Όλα είναι τα ίδια. Φτάνει μονάχα να σωθώ απ’ αυτήν όπως μπορέσω!  -στοχαζόταν ο Πιερ. -Φτάνει μονάχα να μην τη βλέπεις, αυτήν, που είναι τόσο τρομερή!

Υπουργείο Προστασίας του Φαντάρου (από την αφεντιά μου)

Χάρη στον αγαπητό Silentcrossing και ενός σχολίου του στον εξίσου αγαπητό Head Charge (κοντολογίς, εδώ) έμαθα ότι ως φαντάρος ανακάλυψε ότι ο εξίσου αγαπητός σας (ελπίζω) Δύτης έχει μπλοκαριστεί από τους υπολογιστές του Ελληνικού Στρατού, μαζί με «διάφορα αριστερο-αναρχικά μπλογκς». Εννοείται ότι ένιωσα αρκετά περήφανος· είναι κι αυτό ένα είδος καταξίωσης. Από την άλλη, ανησυχώ αν τα στρατευμένα νιάτα θα αντέξουν χωρίς τις καταδύσεις στο νιπτήρα όσο κρατά η θητεία. Κουράγιο παιδιά! Κι αυτό θα περάσει.

Σε ένδειξη διαμαρτυρίας, κι εγώ θα σιωπήσω στα σχόλια μέχρι τη Δευτέρα. Συνδυάζοντάς το με την αγρανάπαυση από το ίντερνετ που έτσι κι αλλιώς κάνω κάθε δυο βδομάδες.

Σημείωση: ενδέχεται στην πορεία να διαψευστεί όλο αυτό, ή να αποδειχθεί ότι το μπλόκο αφορά όλη τη WordPress, οπότε θα κοκκινίσω και θα συρθώ ταπεινά στην τρύπα μου ή μάλλον στο νιπτήρα μου.

Φεύγω κι αφήνω πίσω μου συντρίμμια

Για κάποιο λόγο, η είδηση που ακολουθεί έχει εξαφανιστεί από παντού και δεν μοιάζει να ακούγεται πουθενά, εκτός αν χάνω τίποτα που δεν έχω ανοίξει τηλεόραση (δεν πιστεύω). Μου φαίνεται σημαντική και την αντιγράφω από εδώ (προσθέτοντας λίγα λινκ· μπορείτε να δείτε κι εδώ).

Υπάρχει όμως και ένας λόγος παραπάνω: τον τελευταίο ενάμιση χρόνο μου στη Θεσσαλονίκη, εκεί γύρω στο ‘96, έμενα στην ίδια γειτονιά, στην οδό Δεσπεραί.

Επίθεση στα πρότυπα παραστρατιωτικού χτυπήματος χαρακτηρίζουν οι διωκτικές αρχές στη Θεσσαλονίκη τη βομβιστική επίθεση σε στέκι αντιεξουσιαστών, τα ξημερώματα της Τρίτης. Στον αυτοσχέδιο μηχανισμό μεγάλης ισχύος είχαν τοποθετηθεί μεταλλικά θραύσματα, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει θύματα.

Η έκρηξη σημειώθηκε στις 04:00 τα ξημερώματα της Τρίτης έξω από τον χώρο με την επωνυμία «Βuena Ventura» στην οδό Διαλέττη. Η έκρηξη έγινε αισθητή σχεδόν σε ολόκληρο το κέντρο της Θεσσαλονίκης.

Κόκκινος κύκλος

Διαπιστώνω για μια ακόμα φορά ότι η πραγματική λογοτεχνία βρίσκεται στις αστυνομικές ειδήσεις. Πείτε ό,τι θέλετε, η ιστορία του Αλκέτ και της Σούλας έχει βγει, και αυτή, από καλή κινηματογραφική ταινία, και έχουν όλη τη συμπάθειά μου.

Διαβάζω παρεμπιπτόντως τα λόγια του ίδιου του Ριζάι:

 - Πού μένατε μετά τη φυγή σας από το Αλεποχώρι, τον προηγούμενο Απρίλιο;

«Σε περιοχές της Αττικής και της Βοιωτίας. Γι΄ αυτό που λέει η Ασφάλεια Αττικής, για παρακολούθησή μου επί δύο μήνες, αν με είχαν εντοπίσει δεν θα με έπιαναν αμέσως; Τα υπόλοιπα είναι για το σινεμά…».

Στην πραγματικότητα, βέβαια, τα υπόλοιπα είναι για κακό σινεμά. Αυτά που ήδη διαβάζουμε είναι για Μελβίλ, Ντασέν ή Χιούστον.

Γεννήθηκα για την καταστροφή

Απέναντι στο λεωφορείο, παππούς υπερεβδομηκοντούτης: μπερεδάκι, μικρό κεφάλι, εντυπωσιακή μουστάκα τσιγκελωτή. Πάτε στο αεροδρόμιο; Ναι, κι εσείς; Όχι, εγώ μένω εκεί. Με συγχωρείτε, τι δουλειά κάνετε; (είχε ακούσει λίγο την κουβέντα). Ε, ασχολούμαστε με την ιστορία, ή κάτι τέτοιο. Πολύ ωραία! Αγαπώ πολύ την ιστορία. Συνεχίζει λίγο ακόμα· η φωνή του μόλις που ακούγεται, πρέπει να σκύψουμε μπροστά το κεφάλι. Πολέμησα κατά των Γερμανών, στην απαγωγή του στρατηγού στην Κρήτη, τα έχω διηγηθεί. Α, μάλιστα. Τι λέτε… Τι ζήσατε κι εσείς. Τώρα μας έχουν ζώσει από παντού αυτοί οι σατανάδες, ο Σόρος. Χμμ, ναι, ναι, ο Σόρος, τον έχω ακουστά. Σατανιστές είναι όλοι τους. Εγώ πήγα και στο Άγιο Όρος, τα έμαθα όλα, τι κάνουν οι Σιωνισταί. Σατανιστές όλοι τους, πιστεύουν στο σατανά. (Τώρα τι λες;). Μάλιστα, χμ, ναι. Όλα για το χρήμα. Αυτό ξαναπέστο. Αν γίνει αυτό που λένε, ότι το 2012 θα καταστραφεί ο κόσμος, εγώ θα χαρώ. Με το που δω τα πρώτα σημάδια, τον κόσμο να καταστρέφεται, θα είμαι πολύ χαρούμενος. Κι αυτό ξαναπέστο· παππού, κι εγώ μαζί σου.

Ο ονειρευτής των πόλεων

Γύρω στα 17 ή τα 18 μου είχα αποκτήσει τη συνήθεια να καταγράφω τα όνειρα που έβλεπα σε μικρά χαρτάκια, και να τα φυλάω σε ένα κυλινδρικό κουτί από κακάο· το έχω ακόμα. Παρατήρησα κάποια στιγμή ότι συχνά είχα την αίσθηση του déjà vu, σαν να επέστρεφα κάθε βράδυ σε τόπους παράξενους που είχα ξαναδεί σε άλλα όνειρα. Τότε, ήταν κυρίως μια επικράτεια από κοιλάδες στο χρώμα της ώχρας και λαβυρινθώδη ερείπια, από τις ρωγμές των οποίων έμπαινες σε υπόγειους λαβύρινθους· αντί για διαδρόμους, συνήθως οι λαβύρινθοι αυτοί είχαν σχισμές, απ’ όπου μόλις που χωρούσε άνθρωπος.

Ξύπνησα τώρα ένα απόγευμα από ύπνο βαρύ, χάρη στην κούραση και το αναμμένο καλοριφέρ, και συνειδητοποίησα ότι είχα την ίδια αίσθηση. Αυτή τη φορά, το μέρος που είχα (ξανα;) επισκεφθεί ήταν μια πόλη· για την ακρίβεια, η Θεσσαλονίκη. Δεν είμαι σίγουρος ότι μπορώ να την περιγράψω, αλλά ήταν κάπως έτσι: